Lấy hàng sỉ Chợ Lớn về bán lẻ: từ chọn mối tới tính giá, xử hàng tồn

Lấy hàng sỉ Chợ Lớn về bán lẻ vẫn có lời, với điều kiện tính đủ giá vốn thật và giữ được vài mối hàng ổn định. Giá vốn thật gồm giá sỉ cộng cước chành, tiền xe đi lại, hàng hao hụt, hàng lỗi không đổi được, và cả khoản tiền nằm chết trong kho. Người mới lỗ phần lớn vì cộng lời trên giá sỉ mà quên những khoản ấy.

Bài này đi theo đúng trình tự một người buôn nhỏ làm: chuẩn bị chuyến đầu, chọn mối, tính giá, đưa hàng về, giữ dòng tiền, xử hàng tồn. Có một ví dụ tình huống để thấy các con số đi với nhau ra sao, và một danh sách sai lầm mà gần như ai cũng từng mắc ít nhất một lần.

Lấy hàng sỉ Chợ Lớn về bán lẻ có còn lời không?

Câu hỏi này nghe mỗi năm một nhiều hơn, vì người bán lẻ giờ có thể đặt hàng thẳng từ xưởng qua mạng, và người mua cũng có thể so giá trên điện thoại trong vài giây. Lợi thế của Chợ Lớn không còn là chỗ duy nhất có hàng. Nó nằm ở ba thứ khác: hàng đủ loại tập trung một chỗ để xem tận tay, mối sỉ quen sẵn sàng cho gối đầu, và hệ thống chành xe đưa hàng về gần như mọi tỉnh phía Nam.

Ai buôn những mặt hàng cần nhìn, sờ, so chất lượng như vải, đồ gia dụng, đồ cúng, đồ khô, phụ liệu may, thì vẫn thấy đi chợ có lợi hơn đặt mù. Ai buôn hàng tiêu chuẩn, mã giống nhau ở đâu cũng vậy, thì phải tính kỹ hơn vì cạnh tranh giá rất gắt.

Biên lời của người bán lẻ cũng mỏng đi. Ngày trước một sạp ở chợ huyện có thể bán với mức lời rộng vì khách không có chỗ so. Giờ khách đứng trước sạp vẫn có thể mở điện thoại xem giá. Người bán lẻ còn lời được là người chọn hàng đúng khẩu vị khách địa phương, xoay vòng vốn nhanh và giữ chi phí thấp, chứ không phải người được giá sỉ rẻ nhất.

Nói cách khác, lấy hàng ở Chợ Lớn vẫn là một nghề sống được, nhưng nó đòi hỏi tính toán hơn trước. Phần còn lại của bài là những phép tính đó.

Chợ Lớn có những nguồn hàng sỉ nào?

Chợ Bình Tây là cái tên ai cũng biết, với các dãy sạp bán sỉ đồ khô, gia vị, bánh kẹo, hàng gia dụng, giày dép, quần áo, đồ chơi và nhiều thứ khác. Chợ Kim Biên nổi tiếng với hoá chất, đồ nhựa, đồ gia dụng và phụ liệu cho các xưởng nhỏ. Quanh hai chợ là các con phố hàng, mỗi phố mạnh một ngành: phố thuốc Bắc Hải Thượng Lãn Ông, các dãy tiệm đồ cúng, vải, đồ nhựa, kim khí.

Ngoài chợ còn có các kho, các tiệm sỉ trong nhà phố, nhiều khi không có biển hiệu nổi bật, chỉ bán cho mối quen. Người mới thường không thấy những chỗ này ở lần đầu. Chúng mở ra dần khi mình có mối, được người trong nghề giới thiệu.

Mỗi ngành hàng có giờ đông riêng. Nhiều sạp sỉ mở rất sớm vì khách tỉnh muốn lấy hàng xong trước trưa để kịp gửi chành chiều. Buổi chiều sạp thong thả hơn, dễ hỏi chuyện nhưng hàng mới đã được mối quen chọn trước.

Danh mục chợ và phố hàng thay đổi theo năm: có ngành dời đi, có ngành chuyển hẳn sang bán online. Trước khi đi, nên hỏi người đang buôn cùng mặt hàng xem bây giờ họ lấy ở đâu, thay vì dựa vào bài viết cũ.

Chuẩn bị gì trước chuyến lấy hàng đầu tiên?

Chuyến đầu tiên quyết định nhiều thứ: mình gặp sạp nào, mua giá nào, mang về hàng gì. Chuẩn bị theo thứ tự sau:

1. Biết rõ khách của mình. Họ là ai, mua giá khoảng nào, thích kiểu gì, mua theo mùa nào. Đi chợ sỉ không có câu trả lời này thì sẽ mua theo cảm hứng.
2. Lập danh sách mặt hàng và số lượng thử. Mỗi mẫu lấy ít, nhiều mẫu, để xem cái nào bán chạy ở chỗ mình.
3. Đặt một trần tiền cho chuyến đi. Mang đúng số đó, đừng mang dư. Hàng đẹp ở chợ sỉ nhiều hơn tiền mình có.
4. Hỏi trước chành xe về tuyến của mình. Biết giờ chốt hàng và cách tính cước để canh giờ mua.
5. Đi sớm, đi gọn. Mặc đồ dễ đi, giày êm, túi đeo trước. Đem bút, sổ hoặc điện thoại để ghi giá, chụp mẫu.
6. Đi một vòng xem trước khi mua. Vòng đầu chỉ xem và hỏi vài câu. Vòng hai mới chốt.
7. Ghi lại mọi sạp đã mua. Tên sạp, vị trí, số liên lạc, giá, mặt hàng. Lần sau đặt hàng qua điện thoại sẽ cần.

Chuyến đầu đừng cố mua rẻ nhất. Mục tiêu là tìm được hai ba sạp mình thấy làm ăn được, và hiểu sức bán của chính mình.

Chọn mối hàng: dấu hiệu sạp đáng gắn bó lâu dài

Báo giá rõ, ít thay đổi theo mặt khách. Hỏi lần hai vẫn ra giá như lần một, cho số lượng như nhau.

Soạn hàng đúng, đếm trước mặt. Sạp đếm kỹ, ghi toa đủ là sạp ít sai sót về sau.

Có chính sách đổi trả hàng lỗi rõ ràng. Nói trước lỗi gì đổi, đổi trong bao lâu.

Hàng về đều, ít đứt mã. Mẫu bán chạy mà tuần sau hết hàng thì mình mất khách.

Gửi chành giúp, báo tin khi hàng đi. Với khách tỉnh, điều này đáng giá hơn vài phần trăm giá.

Nói chuyện được qua điện thoại. Sau vài lần, mình sẽ đặt hàng từ xa; sạp phải đáng tin khi mình không đứng đó.

Không ép lấy số lượng lớn ngay. Sạp chịu bán ít cho khách mới là sạp nghĩ tới chuyện lâu dài.

Được người trong nghề giới thiệu. Một lời giới thiệu giúp mình khởi đầu bằng giá của người quen.

Muốn được báo giá như người quen thì cũng phải nói chuyện như người quen; cách dùng tiếng nghề và nhịp mặc cả đã được kể kỹ trong bài nói chuyện, trả giá với chủ sạp sỉ.

Tính giá vốn thật: những khoản hay bị quên

Giá vốn thật của một món hàng bằng giá sỉ cộng tất cả các khoản dưới đây, chia đều cho số hàng bán được (không phải số hàng lấy về):

Không cần tính chính xác tới đồng. Chỉ cần cộng thử các khoản này cho một tháng, chia cho số món đã bán, là thấy giá vốn thật cao hơn giá sỉ bao nhiêu phần trăm. Con số đó thường làm người mới giật mình.

Ví dụ tình huống: một sạp tạp hoá ở chợ huyện

Hình dung chị Hoa (tên giả định) bán tạp hoá ở một chợ huyện miền Tây, mỗi tháng lên Chợ Lớn lấy hàng hai lần. Tháng đầu chị đặt giá bán bằng giá sỉ cộng thêm một phần ba, nghĩ vậy là lời khá. Cuối tháng đếm tiền, chị thấy tiền mặt không tăng bao nhiêu dù hàng bán khá đều.

Ngồi lại tính, chị nhận ra mỗi chuyến lên chợ tốn tiền xe đò, ăn uống, cước chành hai kiện. Có vài món bị bể, vài món mốc vì kho ẩm. Một mẫu chị lấy nhiều vì giá rẻ nhưng khách quê không ưa, đến giờ còn nằm gần nguyên. Khi chia hết các khoản này cho số hàng thật sự bán được, phần lời còn lại chỉ bằng khoảng một nửa con số chị tưởng.

Tháng sau chị đổi cách làm: lấy ít mẫu lạ, mỗi mẫu chỉ vài món để thử; mặt hàng bán chạy thì đặt qua điện thoại cho sạp gửi chành, đỡ được một chuyến đi; hàng dễ bể đóng kỹ hơn; giá bán chia theo nhóm, nhóm bán chạy để lời mỏng cho hút khách, nhóm hàng ít chỗ có thì để lời dày hơn.

Các tỷ lệ ở đây chỉ là ví dụ để thấy cách tính, không phải con số chung cho ngành nào. Mỗi mặt hàng, mỗi chợ có biên lời riêng, và chỉ sổ sách của chính mình mới cho biết mình đang lời thật hay không.

Đưa hàng về tỉnh: tự chở hay gửi chành?

Lô nhỏ, người đi xe máy gần thì tự chở là gọn. Lô lớn hoặc ở tỉnh xa thì gửi chành gần như là lựa chọn duy nhất hợp lý về chi phí. Nhiều người buôn lâu năm chỉ lên chợ vài lần một năm để xem hàng mới, còn lại đặt qua điện thoại cho sạp soạn và gửi chành về.

Gửi chành thì phần rủi ro nằm ở đóng kiện, ghi nhãn, khai giá trị và kiểm khi nhận. Các bước này được kể kỹ trong bài gửi hàng chành xe từ Chợ Lớn đi tỉnh. Ở đây chỉ nhấn một điều: cước chành phải được tính vào giá vốn ngay từ lúc định giá bán, không phải trả xong mới nhớ ra.

Mùa cao điểm trước Tết, hàng dồn ứ ở chành, có khi trễ vài ngày. Người bán Tết nên lấy hàng sớm, chia nhiều đợt, đừng đặt hết hy vọng vào chuyến cuối cùng sát ngày.

Với hàng dễ hỏng như đồ khô, bánh kẹo, nên hỏi hạn dùng trước khi lấy và để ý điều kiện bảo quản trên đường đi. Hàng thực phẩm cần có nguồn gốc rõ ràng; chuyện này vừa để giữ khách, vừa vì quy định an toàn thực phẩm.

Giữ dòng tiền: lấy chịu sao cho không ngộp

Mua tiền mặt cho tới khi biết sức bán. Ít nhất vài chuyến đầu, để biết mỗi tháng mình bán được bao nhiêu.

Gối đầu nhỏ hơn mức mình cần. Khoản nợ luôn còn một lô; giữ lô đó nhỏ để lúc ế vẫn xoay được.

Chỉ gối đầu ở một hai sạp chính. Nhiều khoản nợ nhỏ ở nhiều nơi khó theo hơn một khoản ở một nơi.

Tách tiền bán hàng của sạp chịu ra riêng. Tiền đó không phải tiền lời.

Tính trước tháng Chạp. Cuối năm vừa phải nhập hàng Tết vừa phải dọn nợ cũ.

Xem lại mỗi tháng tỷ lệ hàng tồn trên tiền nợ. Hàng tồn tăng mà nợ không giảm là tín hiệu phải lấy ít lại.

Không lấy hàng mới để có tiền trả nợ cũ. Đó là bắt đầu của nợ chồng nợ.

Cách gối đầu, cách giữ sổ và lệ dọn nợ trước Tết của người buôn được kể riêng trong bài công nợ, gối đầu với mối sỉ Chợ Lớn.

Hàng tồn: xử lý trước khi nó ăn hết lời

Đánh dấu ngày nhập trên từng lô. Nhìn là biết lô nào nằm lâu.

Đặt một mốc thời gian cho mỗi nhóm hàng. Quá mốc mà chưa bán hết thì bắt đầu xả, đừng đợi.

Xả sớm, xả nhẹ. Bớt chút ít khi hàng còn mới dễ bán hơn bớt sâu khi hàng đã cũ.

Gom thành combo với hàng chạy. Mua món chạy kèm món chậm với giá tốt.

Hỏi sạp sỉ có đổi mẫu không. Một số sạp đổi cho mối quen nếu hàng còn nguyên, nhưng đó là thiện chí, không phải nghĩa vụ.

Không lấy thêm mẫu tương tự. Mẫu đã ế thì đừng lấy kiểu na ná với hy vọng lần này khác.

Bảo quản kỹ hàng còn lại. Hàng vải, hàng giấy, đồ khô gặp ẩm là hư. Kho kín, kê cao, có túi chống ẩm.

Ghi lại bài học cho chuyến sau. Mẫu nào ế, vì sao. Lần lấy hàng tới mở sổ ra đọc trước.

Sai lầm thường gặp của người mới lấy hàng sỉ

Lấy theo giá rẻ, không theo khách. Hàng rẻ mà khách mình không cần thì vẫn là hàng ế.

Ôm nhiều một mẫu ở chuyến đầu. Sạp hay nói "lấy nhiều mới có giá". Giá tốt mà ôm hàng ế thì vẫn lỗ.

Tin lời "hàng này đang hot". Lời này có thể đúng ở thành phố mà không đúng ở quê mình. Lấy thử ít trước.

Quên tính cước và hao hụt. Định giá xong mới cộng cước là đã bán dưới giá vốn thật.

Không kiểm hàng khi nhận. Thiếu, lỗi phát hiện sau một tuần thì khó đòi.

Bị giục quyết nhanh. Câu "lô cuối, ai lấy trước được trước" là chiêu quen. Không chắc thì để lần sau.

Lấy hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc. Lời nhanh nhưng rủi ro bị thu giữ, bị phạt, mất khách.

Dùng tiền nợ sạp để chi tiêu. Đến hạn trả không có tiền là mất mối.

Khi nào nên hỏi người có chuyên môn?

Thuế và hoá đơn của hộ kinh doanh. Quy định đã thay đổi nhiều trong mấy năm gần đây; hỏi cơ quan thuế nơi đăng ký hoặc thuê kế toán dịch vụ.

Hàng nhập khẩu, hàng có nhãn nước ngoài. Nhãn phụ, giấy tờ nguồn gốc là chuyện bắt buộc với nhiều mặt hàng; hỏi cơ quan quản lý thị trường hoặc người làm dịch vụ hải quan.

Thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc. Có điều kiện kinh doanh riêng. Riêng thuốc Bắc, thuốc men thì việc dùng phải do bác sĩ, thầy thuốc có chứng chỉ chỉ định; người buôn không nên tư vấn dùng thuốc cho khách.

Hàng có thương hiệu. Nghi hàng nhái, hàng giả thì đừng lấy; hỏi luật sư về sở hữu trí tuệ nếu định bán hàng mang nhãn hiệu của người khác.

Tranh chấp công nợ lớn. Khi không thoả thuận được với sạp, nhờ luật sư hoặc hoà giải trước khi để chuyện đi xa.

Vay vốn ngân hàng để mở rộng. Tự tính kỹ khả năng trả, đừng vay dựa trên doanh thu mong đợi.

Hợp đồng thuê mặt bằng, kho. Đọc kỹ hoặc nhờ người có chuyên môn xem trước khi ký và đặt cọc.

Câu hỏi thường gặp

Lấy hàng sỉ ở Chợ Lớn cần vốn bao nhiêu?

Không có con số chung; tuỳ mặt hàng và quy mô. Nên bắt đầu với số vốn mình mất cũng không ảnh hưởng tới sinh hoạt, lấy ít mẫu để thử sức bán, rồi tăng dần khi đã có sổ sách vài tháng.

Có cần đi tận nơi hay đặt hàng qua điện thoại được?

Lần đầu nên đi tận nơi để xem hàng và gặp sạp. Khi đã có mối tin cậy, nhiều người đặt qua điện thoại, sạp soạn hàng và gửi chành về, chỉ lên chợ khi cần xem mẫu mới.

Nên định giá bán lẻ thế nào?

Tính giá vốn thật gồm giá sỉ, cước, hao hụt, bao bì, phí sạp, rồi mới cộng phần lời. Xem thêm giá của các sạp quanh mình và giá khách tra được trên mạng để không đặt quá xa thị trường.

Hàng tồn bao lâu thì nên xả?

Tuỳ nhóm hàng; hàng thời trang, hàng mùa vụ nên xả sớm hơn hàng dùng quanh năm. Tự đặt một mốc cho từng nhóm, quá mốc thì bắt đầu bớt giá nhẹ thay vì chờ.

Lấy hàng ở chợ Bình Tây hay chợ Kim Biên?

Tuỳ mặt hàng. Chợ Bình Tây mạnh về đồ khô, bánh kẹo, gia dụng, quần áo, giày dép; chợ Kim Biên nổi tiếng với hoá chất, nhựa, phụ liệu. Hỏi người đang buôn cùng mặt hàng để biết chỗ lấy hiện nay.

Bán online thì lấy hàng ở Chợ Lớn còn lợi không?

Còn, nếu mặt hàng cần xem tận tay chất lượng hoặc mình cần lấy nhiều loại nhỏ lẻ một lúc. Nhưng phải tính thêm phí sàn, phí vận chuyển, phí hoàn hàng vào giá vốn.