Hàng Tết ở chợ Bình Tây về sớm hơn nhiều người nghĩ: người buôn tỉnh đã bắt đầu gom từ vài tháng trước Tết, còn khách lẻ thì đổ về mạnh từ khoảng rằm tháng Chạp trở đi. Ai lấy hàng Tết để bán lại nên đi sớm để có hàng chọn; ai mua dùng trong nhà thì nên mua trước mấy ngày sát Tết, khi chợ đông tới mức không nhích nổi.
Chợ Lớn mùa Tết có một màu đỏ riêng: lồng đèn, câu đối, bao lì xì, hộp mứt, chùm lạp xưởng treo kín sạp. Đi chợ lúc này vui, nhưng cũng là lúc dễ mua hớ, dễ mất đồ và dễ kiệt sức nhất trong năm.
Hàng Tết về chợ theo trình tự nào?
Với người trong nghề, mùa Tết bắt đầu khi trời còn chưa se lạnh. Các mối ở miền Tây, miền Trung lên đặt hàng sớm để kịp chở về, vì càng gần Tết, xe hàng càng kẹt, chành càng quá tải. Lúc này chợ chưa đỏ rực, nhưng trong kho các sạp đã chất đầy thùng hàng Tết.
Qua tháng Chạp, sạp bắt đầu bày hàng Tết ra mặt: hộp bánh, hộp mứt, hạt dưa, kẹo, đồ trang trí. Đây là lúc vừa đẹp cho các tiệm nhỏ trong thành phố lấy hàng bổ sung, và cũng là lúc khách lẻ có nhiều lựa chọn nhất.
Từ khoảng rằm tháng Chạp, khách lẻ đổ về đông dần, tới mấy ngày cuối năm thì đông kín. Người bán lúc này chủ yếu bán lẻ, nhiều món hàng sỉ đã hết hoặc chỉ còn lô cuối.
Sau đêm giao thừa, chợ nghỉ. Mỗi sạp mở hàng lại vào ngày chủ sạp tự chọn, nhiều nhà xem ngày đẹp; đi chợ đầu năm vì vậy nên hỏi trước, đừng đinh ninh chợ mở đều một ngày.
Món nào nên mua sớm, món nào để muộn?
Bảng dưới đây là kinh nghiệm chung của người mua dùng trong nhà, không phải lời khuyên cho người buôn.
| Nhóm hàng | Nên mua lúc nào | Vì sao |
|---|---|---|
| Đồ trang trí, câu đối, lồng đèn | Sớm | Hàng đẹp hết nhanh, không sợ hỏng |
| Bao lì xì | Sớm | Mẫu đẹp hết trước, mua sớm có nhiều lựa chọn |
| Bánh kẹo đóng hộp | Vừa phải, xem kỹ hạn dùng | Hạn dùng thường dài nhưng hàng cuối mùa có thể là lô cũ |
| Mứt, hạt dưa | Gần Tết hơn | Để lâu mứt dễ chảy nước, hạt dễ hôi dầu |
| Lạp xưởng, đồ khô | Trước cao điểm vài tuần | Có hàng chọn, chưa quá đông |
| Hoa quả cúng | Sát Tết | Hàng tươi, để lâu hỏng |
Người buôn thì ngược lại: gần như mọi món đều phải lấy sớm, vì chậm là hết hàng và hết chuyến xe.
Những món mang màu riêng của Tết người Hoa ở Chợ Lớn
Bao lì xì. Chữ "lì xì" đọc theo tiếng Quảng, nghĩa là lợi lộc. Chợ có hàng trăm mẫu, có loại in chữ Phúc, Lộc, hình con giáp của năm mới.
Câu đối đỏ. Dán hai bên cửa, nội dung chúc phúc, chúc buôn bán phát đạt. Có loại in sẵn, có người còn đặt viết tay.
Chữ Phúc dán ngược. Người Hoa có lối dán ngược chữ Phúc, vì "Phúc đảo" đọc gần với "Phúc đáo", nghĩa là phúc tới.
Lồng đèn đỏ. Treo trước cửa nhà, cửa tiệm. Mùa Tết lồng đèn lụa, lồng đèn vải được bày kín nhiều sạp.
Hộp mứt nhiều ngăn. Khay bày mứt nhiều ngăn tròn để mời khách đầu năm. Mua hộp và mứt riêng rồi tự xếp thường tiết kiệm hơn hộp xếp sẵn.
Quýt, cam có lá. Người Hoa chuộng quýt vì chữ quýt đọc gần với chữ "cát", nghĩa là may mắn.
Lạp xưởng làm quà. Tháng Chạp là mùa lạp xưởng; biếu lạp xưởng là quà Tết quen của nhiều gia đình.
Nhang, đèn cầy lớn. Đồ thắp ở bàn thờ ông bà và đi chùa đầu năm. Mua sớm vì càng sát Tết càng đông.
Đi chợ Bình Tây cận Tết: an toàn và đỡ mệt
Đi sáng sớm hoặc giữa buổi sáng. Trưa nắng, chiều kẹt xe. Sáng thì đỡ cả hai.
Không mang trẻ nhỏ vào giờ cao điểm. Lối đi chật, người chen, trẻ lạc rất khó tìm. Bắt buộc mang thì cho trẻ mặc áo màu nổi và dặn kỹ.
Tiền và điện thoại để phía trước. Kẻ móc túi hoạt động mạnh nhất mùa này. Chia tiền nhiều chỗ, chuyển khoản khi được.
Gửi xe ở bãi có vé. Mùa Tết có nhiều điểm giữ xe tạm. Bãi có vé, có người trông rõ ràng thì an tâm hơn.
Mang nước và đồ ăn nhẹ. Đi chợ cả buổi trong đám đông rất mệt. Người lớn tuổi nên có chỗ ngồi nghỉ.
Ghi danh sách trước. Không có danh sách thì giữa không khí Tết dễ mua thừa đồ trang trí mà quên món chính.
Hẹn điểm gặp nếu đi theo nhóm. Hẹn ở cổng tháp đồng hồ chẳng hạn. Sóng điện thoại giờ cao điểm có lúc chập chờn.
Đừng giục người bán. Ai cũng bận. Giục chỉ làm họ cân vội, đếm vội, dễ sai cho chính mình.
Chiêu bán hàng mùa Tết nên nhận ra
Mùa Tết là mùa mua sắm cảm tính, và người bán hiểu điều đó. Chiêu phổ biến nhất là giục: "lô cuối rồi", "mai hết hàng", "giá này chỉ hôm nay". Có khi đúng thật, nhưng phần nhiều là để khách quyết nhanh. Món nào mình thật sự cần thì mua, món nào chỉ vì sợ hết thì đứng lại suy nghĩ thêm năm phút.
Chiêu thứ hai là hộp quà đóng sẵn. Hộp đẹp, nơ đỏ, giá cao, nhưng bên trong có món giá trị thấp lót đáy. Mua hộp quà đóng sẵn thì nhờ mở xem, hoặc tự chọn từng món rồi nhờ gói.
Chiêu thứ ba là đổi lô: hàng mẫu trên sạp mới, hàng giao cho khách là lô cũ còn tồn từ năm trước. Bánh kẹo đóng hộp nhìn bao bì không thấy cũ, phải lật đáy hộp xem ngày sản xuất.
Nói vậy không có nghĩa chợ Bình Tây toàn chiêu. Phần lớn người bán ở đây làm ăn lâu năm, sống bằng khách quay lại. Biết các chiêu chỉ để mình bình tĩnh, mua đúng thứ mình cần.
Câu hỏi thường gặp
Chợ Bình Tây nghỉ Tết mấy ngày?
Không có một lịch chung cho mọi sạp. Chợ nghỉ những ngày đầu năm và các sạp mở hàng lại vào ngày chủ sạp chọn, nhiều nhà xem ngày đẹp. Đi chợ đầu năm nên hỏi trước sạp mình cần.
Mua đồ Tết ở chợ Bình Tây có rẻ hơn siêu thị không?
Nhiều món rẻ hơn và đa dạng hơn, nhất là đồ trang trí, bao lì xì, đồ khô. Đổi lại, phải tự chọn và tự kiểm hạn dùng, không có chính sách đổi trả như siêu thị.
Người buôn tỉnh nên lấy hàng Tết từ khi nào?
Càng sớm càng tốt, vì gần Tết xe hàng kẹt và chành quá tải. Nên hỏi sạp quen lịch hàng về của năm đó để đặt trước.
Vì sao người Hoa dán chữ Phúc ngược?
Vì "Phúc đảo" (phúc ngược) đọc gần như "Phúc đáo" (phúc tới). Đây là một cách chơi chữ để cầu phúc đến nhà trong năm mới.
Đi chợ cận Tết có nên mang trẻ nhỏ không?
Nếu được thì không, nhất là vào giờ cao điểm. Đám đông dày, lối đi hẹp, trẻ lạc rất khó tìm và dễ bị chen ngã.
Mứt Tết mua ở chợ để được bao lâu?
Tuỳ loại mứt và cách cất. Mứt ướt, mứt ít đường để không được lâu; nên đậy kín, để chỗ mát và mua gần Tết thay vì mua từ quá sớm.
