Muốn tham quan Chợ Lớn thong thả, đi buổi sáng ngày thường. Muốn xem không khí lễ ở hội quán, đi ngày rằm, mùng một âm lịch. Muốn thấy chợ sỉ sôi động nhất, tới thật sớm, trước bảy giờ. Mùa mưa nên đi buổi sáng vì mưa Sài Gòn hay đổ vào chiều, còn mấy ngày đầu năm âm lịch thì nhiều sạp, nhiều tiệm nghỉ bán.
Cùng một con phố, đi sai ngày có thể gặp cảnh cửa sắt kéo kín, hoặc ngược lại chen không nổi giữa đám đông. Bài này chia theo ngày trong tuần, ngày âm lịch, mùa trong năm và mục đích của chuyến đi, để mỗi người chọn được thời điểm hợp với mình.
Chọn thời điểm theo từng loại ngày
Bảng dưới tóm tắt điều được và điều mất của từng thời điểm. Đây là nhịp chung, mỗi năm, mỗi dịp có thể khác.
| Thời điểm | Được gì | Cần lưu ý |
|---|---|---|
| Sáng ngày thường | Chợ sỉ đông vui, hội quán thoáng, dễ trò chuyện với người trông coi | Buổi sáng sớm đường quanh chợ kẹt xe hàng |
| Cuối tuần | Tiện cho người đi làm | Khách tham quan, nhóm chụp ảnh đông hơn; có tiệm tự chọn ngày nghỉ, hỏi trước nếu cần tới tiệm cụ thể |
| Ngày rằm, mùng một âm lịch | Không khí đi lễ, nhiều nhang khói, người dân đông | Hội quán chật, khó chụp ảnh, khó đi với người già |
| Mấy tuần trước Tết âm lịch | Chợ sỉ đông nhất năm, hàng Tết tràn ngập | Chen rất đông, kẹt xe, dễ mất đồ |
| Mấy ngày đầu năm âm lịch | Không khí đi lễ đầu năm ở hội quán | Nhiều sạp, tiệm nghỉ; ngày mở lại tùy từng nhà |
| Dịp lễ lớn của người Hoa | Xem nghi lễ, múa lân, rước kiệu | Rất đông, có thể phân luồng giao thông |
| Mùa mưa, buổi chiều | Phố vắng, ảnh mái ngói sau mưa đẹp | Mưa lớn bất chợt, có đoạn ngập, sàn trơn |
Giờ trong ngày: sớm cho chợ, giữa buổi cho hội quán
Chợ Lớn sống theo đồng hồ của chợ sỉ. Từ tờ mờ sáng, xe hàng đã về, mối sỉ tới lấy hàng, tiếng gọi nhau vang khắp các dãy. Ai muốn thấy cảnh này phải có mặt từ khoảng sáu, bảy giờ. Tới chín, mười giờ, phần sôi động nhất đã qua, khách lẻ thay chỗ mối sỉ.
Hội quán thì ngược lại, giữa buổi sáng là lúc đẹp. Nắng đã lên đủ cao để rọi xuống sân, xuyên qua khói nhang thành những vệt sáng mà người chụp ảnh rất thích. Người đi lễ buổi sớm đã về bớt, không gian thoáng hơn.
Buổi trưa nên tránh nếu được. Nắng gắt, vỉa hè hầm, nhiều chủ tiệm nghỉ trưa, có tiệm kéo nửa cửa. Đây là giờ hợp để ngồi một quán ăn, quán nước có mái, chờ qua cơn nắng.
Buổi chiều, chợ dọn hàng, phố bớt xe, nắng dịu dần. Còn hội quán mở cửa thì ghé lần cuối, đi bộ ngắm phố lúc nắng xiên. Ai ở lại buổi tối sẽ thấy Chợ Lớn chuyển sang nhịp khác: hàng quán, người ngồi hóng mát, không còn cảnh buôn sỉ.
Chọn thời điểm theo mục đích chuyến đi
Tham quan lần đầu. Sáng ngày thường, khoảng bảy tới mười một giờ. Đủ thấy chợ, đủ thong thả ở hội quán.
Chụp ảnh kiến trúc. Sáng sớm cho ảnh phố, giữa buổi sáng cho ảnh trong hội quán, sau cơn mưa cho ảnh mái ngói, vũng nước.
Chụp ảnh đời sống chợ. Sáng sớm, nhưng phải chấp nhận người ta đang rất bận. Chụp từ xa, không chắn lối.
Đi lấy hàng sỉ. Càng sớm càng tốt, tránh mấy tuần sát Tết nếu không phải hàng Tết.
Xem không khí đi lễ. Ngày rằm, mùng một âm lịch, nhất là rằm tháng Giêng. Đứng ở rìa, nhường chỗ cho người lễ.
Xem lễ hội lớn. Theo dõi lịch các dịp vía, lễ lớn của người Hoa từng năm vì ngày dương lịch thay đổi theo âm lịch.
Ăn uống. Sáng sớm cho điểm tâm, tối cho các món nước, chè. Buổi trưa nhiều quán đông khách văn phòng.
Đi với người già, trẻ nhỏ. Sáng ngày thường, tránh rằm, mùng một và mùa lễ.
Mua đồ Tết. Đi sớm hơn mọi người vài tuần, tránh những ngày sát Tết đông nghẹt.
Mùa mưa và mùa nắng ở Chợ Lớn
Nam Bộ có hai mùa rõ rệt. Mùa mưa thường kéo từ khoảng tháng năm tới tháng mười một, mưa hay đổ vào buổi chiều, có khi rất lớn trong thời gian ngắn rồi tạnh. Mùa khô từ khoảng tháng mười hai tới tháng tư, nắng nhiều, những tháng cuối mùa khô rất nóng.
Mùa mưa vẫn đi Chợ Lớn tốt nếu đi buổi sáng. Mang theo áo mưa mỏng hoặc ô nhỏ, giày chịu nước. Một số đoạn đường trong khu có thể ngập nhẹ khi mưa lớn, lối chợ và sân đá hội quán trơn. Bù lại, sau cơn mưa trời trong, mái ngói ướt bóng, vũng nước phản chiếu mái cong là cảnh người chụp ảnh chờ cả buổi.
Mùa khô dễ đi hơn về đường sá nhưng nắng là kẻ thù chính. Những tháng nóng nhất nên rút ngắn lịch, đi sớm, về trước trưa, uống nước nhiều. Trong chợ có mái nhưng không mát, nhất là các dãy ít gió.
Gió mùa và triều cường cũng ảnh hưởng tới các đoạn ven kênh. Người định đi dạo bờ kênh Tàu Hủ nên xem dự báo thời tiết và thông tin triều cường của thành phố trong những tháng cuối năm.
Tết âm lịch: trước Tết, trong Tết, sau Tết
Mấy tuần trước Tết âm lịch là lúc Chợ Lớn đông nhất năm. Chợ sỉ ngập hàng Tết: bánh mứt, hạt dưa, đồ trang trí đỏ, lồng đèn, câu đối. Người buôn từ các tỉnh đổ về lấy hàng, người thành phố đi sắm Tết. Đi dịp này để xem không khí thì rất đáng, nhưng phải chấp nhận chen chúc, kẹt xe và giữ đồ thật kỹ.
Những ngày đầu năm âm lịch, nhiều sạp, nhiều tiệm nghỉ bán, cửa sắt dán giấy đỏ. Chợ Lớn lúc này yên ắng lạ thường ở các phố buôn, trong khi hội quán lại đông người đi lễ đầu năm, xin lộc. Ai muốn mua sắm thì đi trước Tết; ai muốn xem nghi lễ đầu năm thì đi những ngày này.
Ngày các sạp mở hàng trở lại tùy từng nhà, nhiều nhà chọn ngày tốt để mở. Không có ngày chung cho cả chợ. Muốn đi lấy hàng đầu năm, nên hỏi trước mối quen ngày họ mở.
Rằm tháng Giêng là cao điểm cuối của mùa Tết ở Chợ Lớn, hội quán rất đông, nhiều đoạn đường có thể phân luồng. Đi dịp này nên đi xe công nghệ, đi sớm, hẹn điểm gặp rõ ràng với người đi cùng.
Câu hỏi thường gặp
Chợ Bình Tây có nghỉ Tết không?
Mấy ngày đầu năm âm lịch nhiều sạp ở chợ Bình Tây nghỉ bán, ngày mở lại tùy từng nhà. Ai cần mua hàng nên đi trước Tết hoặc hỏi trước mối quen ngày mở hàng.
Đi Chợ Lớn cuối tuần có đông không?
Cuối tuần khách tham quan và nhóm chụp ảnh đông hơn ngày thường, nhất là ở các hội quán nổi tiếng. Muốn thấy nhịp chợ sỉ đầy đủ và hội quán thoáng thì đi buổi sáng ngày thường.
Ngày rằm có nên đi hội quán không?
Ngày rằm, mùng một rất hợp nếu muốn xem không khí đi lễ, nhưng hội quán sẽ đông và khó chụp ảnh. Muốn tham quan thong thả nên chọn ngày thường.
Mùa mưa đi Chợ Lớn được không?
Được, nên đi buổi sáng vì mưa hay đổ vào chiều. Mang áo mưa mỏng, giày chịu nước và cẩn thận sàn trơn ở chợ, hội quán.
Giờ nào hội quán ở Chợ Lớn vắng nhất?
Thường là giữa buổi sáng và đầu giờ chiều ngày thường, khi người đi lễ buổi sớm đã về. Giờ mở cửa mỗi nơi khác nhau, nên kiểm tra trước khi đi.
Đi Chợ Lớn trước Tết bao lâu là vừa?
Đi trước Tết vài tuần thì hàng Tết đã về đủ mà chưa quá đông. Càng sát Tết chợ càng chật, kẹt xe và dễ mất đồ.
